بسم الله الرحمن الرحیم
بیانیه ای تحلیلی پیرامون هوشیاری مردم و مسئولین با
برخی از انحرافات عزاداری های ماه محرم
واقعه ی عاشورا در همه ی ابعادش، از بزرگترین وقایع تاثیر گذار بر عالم اسلام خصوصا تشیع بوده است و
همگان بر این امر اذعان دارند که سوگواری بر مصیبت شهادت امام حسین(ع) و یارانش از بزرگترین اعمال
شناخته می شود. امّا این مساله نیز همانند بسیاری از مسائل از افراط و تفریط های زیادی ضربه خورده
است. همواره افرادی بوده اند که برای کسب برخی منافع و بازار گرمی ها یا در مواردی با نیت خیر امّا
بواسطه ی جهل شان صدمات زیادی را به مکتب تشیع و روح عزاداری وارد ساخته اند . پس از طلیعه ی
انقلاب اسلامی و به برکت ولایت فقیه بسیاری از عقاید خرافی و تاریک اندیشی ها از محیط های
علمی و اسلامی رخت بربست امّا هنوز هم باقیمانده های این جریانات را در قالب مدّاحی های مختلف
و عزاداری های نا مناسب در سطح جامعه شاهد هستیم. هنوز سخنان گلایه آمیز مقام معظم رهبری
در چند سال گذشته که با بیانی قاطع و صریح خواستار جلوگیری از این انحرافات شدند در خاطرمان
هست . با توجه به کافی نبودن اقدامات صورت گرفته و اهمیت موضوع و دغدغه ی جدی علما و شخص
رهبری، ذکر برخی مسائل در این خصوص با توجه به فرا رسیدن ماه محرم لازم می نماید :
1. بعضا مشاهده گردیده که برخی مداحان برای رونق دادن به مجالس خود به برخی داستان ها و روضه
خوانی های غیر معتبر و گاهی غیر عقلانی می پردازند که آثار مخربی را بر ذهن جستجوگر نسل جدید
می گذارد. مسئله ای که شهید مطهری(ره) به حق به موقع با آن به مبارزه پرداخت و اشارت های او
خصوصا در کتاب حماسه ی حسینی ، عاقلان را کافی است . مردم و مسئولین باید بدانند، آنجا که هدف
ها گم شوند و پیام های عاشورایی در زیر لوای مجلس گردانی ها و بر انگیختن احساسات مردم-به هر
قیمتی- مدفون گردند، نباید انتظار تربیت نسلی عاشورایی و ظلم ستیز را داشت . امروز مردم بایستی
با ذهنی بیدار و روحیه ی انتقادی ، مانع از جدایی و دور افتادن "عقلانیت" از حوزه ی "احساسات"
شوند . مداحان گرامی نیز بایستی مراقب گفته هایشان باشند تا نا خواسته آب در آسیاب دشمن نریزند
و نردبان دزد نگردند .
2. سنت شایع دیگر در عزاداری ها که صریحاً مخالف اعتقاد شیعه می باشد ، نگهداری و به نمایش
گذاشتن تمثال ها و عکس هایی منتسب به ائمه اطهار می باشد . از آنجایی که طبق نظر بسیاری از
علما و فقها ، این عکس ها هیچ گونه سند و مدرک معتبری نداشته و به کار بردن آنها در انظار عمومی
اشکال شرعی دارد ، لازم است مسئولین محترم به جلوگیری از استفاده از آنها اقدامات مناسبی را صورت دهند .
3 . مسئله ی مهم دیگر که بعضا توسط افراد غیر شیعه مورد سوء استفاده و بهانه جویی قرار می گیرد
محتوای برخی نوحه ها و مدیحه سرایی ها است که حتی در برخی موارد اندک بوی کفر از آنها به مشام
می رسد . این در حالی است که بنا بر اعتقادات اصل شیعه ، غلو نمودن در مدح ائمه ی اطهار جایز نبوده
، و حتی خود ائمه ی معصومین ، شیعیان غالی را کافر خوانده اند . متاسفانه نبود نظارت مناسب بر
نوحه هایی که در تیراژ بالا در سطح جامعه منتشر می گردد باعث می شود همین مقدار اندک انحرافات
از سوی برخی نا آگاهان ، چهره ی مذهب شیعه و فلسفه ی عزاداری را مخدوش و لکه دار سازد .
4 . استفاده از برخی موسیقی های زننده و پیروی از سبک های غربی در برخی نوحه سرایی ها ، افراط
در سینه زنی ها و مراسم های عزاداری و اصرار بر انجام برخی حرکات موزون در عزاداری ها باعث شده تا
به جای این که ماه شریف محرم باعث احیای تفکر و تقویت تقوای مسلمانان گردد ، باعث سرگرمی و ابراز
احساسات عده ای شود و در این میان تشخیص و تفکیک برخی موسیقی ها و نوحه های به ظاهر
مذهبی از موسیقی های مبتذل آمریکایی کاری است بس دشوار و نا ممکن .
5 . متاسفانه بزرگ نمایی بیش از حد احساسات در پاره ای از سوگواری ها و خلاصه شدن بزرگ داشت
محرم در سینه زنی ها و مداحی ها ، انسان را به یاد عرفان های پوچ و احساسی شرق می اندازد .
آنجایی که مذاهب منزوی و رهبانی ، تنها عارفانی ترسو که تمام دینشان همان عبادت در معبد است
تربیت می کند . در حالی که عرفان اسلامی و عاشورایی ، از فرد مومن ، عارفی شجاع که ذره ای ترس
از مرگ نداشته و شهادت را چون عسل ، شیرین می داند و ذره ای در مقابل ظلم کوتاه نمی آید ، می
سازد . بدیهی است ساخته شدن چنین افرادی نیازمند درک و شناخت حادثه ی عاشورا و پیام های آن
است که در این مسیر احساس می تواند تنها نقش تسریع و تسهیل کننده داشته باشد و این گونه
احساس ، هدف نیست بلکه وسیله ای برای رسیدن به هدف کسب معرفت است .
اینها تنها نمونه ی کوچکی از این انحرافات بود که می توان به این نکات موارد دیگری را نیز افزود :
مزاحمت برخی بلندگو های دسته جات عزاداری برای مردم ، علم کشی در خیابان ها و مختل کردن عبور
و مرور ، طولانی کردن عزاداری ها تا نیمه شب که در اکثر موارد باعث قضا شدن نماز صبح عزاداران می
شود ، تقلید و رقابت های نا سالم در بین هیئت های عزاداری ، تاکید بیش از حد بر زیبایی ظاهری در
محتوای اشعار و نوحه ها و ...
امید است در پرتو عنایات امام عصر (عج) شاهد بر گزاری هرچه با شکوه تر مراسم محرم امسال به دور از
هر گونه افراط و انحراف باشیم.